🍎 Konserwanty (sorbiniany, benzoesany) — HPLC
Krótko: o co chodzi
Oznaczanie kwasu sorbowego i benzoesowego (konserwantów E200, E210) w żywności metodą HPLC-UV. Badanie wykonuje się według normy PN-EN 12856:2001; Zakres oznaczania: 5–5000 mg/kg. Procedura obejmuje 5 kroków (łącznie około 1 h 5 min); stosuje się je m.in. do: Kontrola stosowania konserwantów w żywności (Rozp. UE 1333/2008), Badanie napojów bezalkoholowych i soków, Analiza przetworów owocowych (dżemy, marmolady).
W skrócie
- Norma: PN-EN 12856:2001
- Kategoria: Chemia żywności
- Kroków procedury: 5
- Łączny czas etapów: 1 h 5 min
- Oznaczane substancje: Kwas sorbowy (E200), kwas benzoesowy (E210)
- Zakres oznaczania: 5–5000 mg/kg
- Granica wykrywalności: 2 mg/kg
Przegląd
Kwas sorbowy (E200) i kwas benzoesowy (E210) oraz ich sole są najpowszechniej stosowanymi konserwantami w żywności. Ich dopuszczalne stężenia reguluje Rozporządzenie UE 1333/2008: kwas sorbowy 150–2000 mg/kg (zależnie od kategorii produktu), kwas benzoesowy 150–2000 mg/kg.
Metoda HPLC-UV polega na ekstrakcji konserwantów z próbki żywności, oczyszczeniu, rozdziale na kolumnie C18 i detekcji UV: kwas sorbowy 255 nm, kwas benzoesowy 228 nm. Metoda jest prosta, szybka i selektywna.
Zasada metody
Próbka jest homogenizowana z wodą, ultradźwiękowo ekstrahowana i odbiałczana odczynnikami Carreza. Po filtracji (0,22 µm) roztwór jest analizowany HPLC na kolumnie C18 z fazą ruchomą buforową (octan amonu pH 4,2 + metanol). Detekcja UV przy 228 nm (kwas benzoesowy) i 255 nm (kwas sorbowy). Oznaczenie ilościowe z krzywej kalibracyjnej.
Zastosowania
- Kontrola stosowania konserwantów w żywności (Rozp. UE 1333/2008)
- Badanie napojów bezalkoholowych i soków
- Analiza przetworów owocowych (dżemy, marmolady)
- Kontrola produktów mlecznych (sery, jogurty)
- Badanie sosów, dressingów i marynat
- Wykrywanie niedeklarowanych konserwantów
Kluczowe parametry
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Oznaczane substancje | Kwas sorbowy (E200), kwas benzoesowy (E210) |
| Zakres oznaczania | 5–5000 mg/kg |
| Granica wykrywalności | 2 mg/kg |
| Długość fali | 228 nm (benzoesowy), 255 nm (sorbowy) |
| Precyzja (CV) | 2–5% |
Norma
- Numer normy
- PN-EN 12856:2001
- Tytuł (PL)
- Artykuły żywnościowe — Oznaczanie kwasu sorbowego i benzoesowego metodą HPLC
- Title (EN)
- Foodstuffs — Determination of acesulfame-K, aspartame and saccharin — HPLC method
Procedura krok po kroku
-
Ekstrakcja
Odważ 5 g próbki, dodaj 40 mL wody, ultradźwięki 15 min. Odbiałcz Carrez I+II. Uzupełnij do 50 mL.
-
Filtracja
Filtruj przez 0,22 µm PVDF do fiolki.
-
Kalibracja
Wzorce: 5, 10, 50, 100, 500 mg/L mieszaniny kwasu sorbowego i benzoesowego.
-
Analiza HPLC
C18, octan amonu 20 mM pH 4,2 / MeOH gradient, 1 mL/min, UV 228+255 nm.
-
Obliczenia
Stężenie z krzywej kalibracyjnej, przeliczenie na mg/kg produktu.
Wymagany sprzęt i aparatura
| Sprzęt | Przykład | Orientacyjna cena |
|---|---|---|
| System HPLC z detektorem UV/DAD | Agilent 1260, Shimadzu Nexera, Waters Alliance | 200 000–400 000 PLN |
| Kolumna C18 | Agilent Zorbax Eclipse Plus C18, 150×4,6 mm, 5 µm | 1 500–3 500 PLN |
| Kąpiel ultradźwiękowa | Bandelin Sonorex RK 510 | 3 000–8 000 PLN |
| Filtry strzykawkowe 0,22 µm | PVDF lub nylon, ø 13 mm | 1–3 PLN/szt. |
Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne
| Odczynnik | CAS | Szczegóły |
|---|---|---|
| Kwas sorbowy (wzorzec) | 110-44-1 | Czystość ≥99%, CRM |
| Kwas benzoesowy (wzorzec) | 65-85-0 | Czystość ≥99,5%, CRM |
| Octan amonu | 631-61-8 | Faza ruchoma: 20 mmol/L, pH 4,2 |
| Metanol HPLC grade | 67-56-1 | Składnik fazy ruchomej (gradient 10–60%) |
Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Metanol — toksyczny, łatwopalny. Dygestorium obowiązkowe.
- Kwas sorbowy — drażniący, rękawice nitrylowe
- Odpady HPLC — pojemnik na odpady organiczne
Najczęstsze pytania
Jaka norma opisuje to badanie?
Badanie wykonuje się według normy PN-EN 12856:2001 — „Artykuły żywnościowe — Oznaczanie kwasu sorbowego i benzoesowego metodą HPLC”. Tytuł angielski: „Foodstuffs — Determination of acesulfame-K, aspartame and saccharin — HPLC method”.
Na czym polega ta metoda?
Próbka jest homogenizowana z wodą, ultradźwiękowo ekstrahowana i odbiałczana odczynnikami Carreza. Po filtracji (0,22 µm) roztwór jest analizowany HPLC na kolumnie C18 z fazą ruchomą buforową (octan amonu pH 4,2 + metanol).
Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?
Oznaczane substancje: Kwas sorbowy (E200), kwas benzoesowy (E210); Zakres oznaczania: 5–5000 mg/kg; Granica wykrywalności: 2 mg/kg; Długość fali: 228 nm (benzoesowy), 255 nm (sorbowy).
Ile trwa wykonanie badania?
Suma czasów podanych przy poszczególnych etapach to około 1 h 5 min. Procedura obejmuje 5 kroków.
Jaki sprzęt jest potrzebny?
System HPLC z detektorem UV/DAD, Kolumna C18, Kąpiel ultradźwiękowa, Filtry strzykawkowe 0,22 µm. Orientacyjny koszt podstawowej aparatury (System HPLC z detektorem UV/DAD): 200 000–400 000 PLN.
Gdzie stosuje się to badanie?
Kontrola stosowania konserwantów w żywności (Rozp. UE 1333/2008); Badanie napojów bezalkoholowych i soków; Analiza przetworów owocowych (dżemy, marmolady); Kontrola produktów mlecznych (sery, jogurty); Badanie sosów, dressingów i marynat; Wykrywanie niedeklarowanych konserwantów.
Jakie środki ostrożności obowiązują?
Metanol — toksyczny, łatwopalny. Dygestorium obowiązkowe.; Kwas sorbowy — drażniący, rękawice nitrylowe; Odpady HPLC — pojemnik na odpady organiczne.
Które laboratorium wykona to badanie?
Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-EN 12856.