Zarejestruj się
LabCoda / Baza Wiedzy / Nasiąkliwość elementów murowych

💧 Nasiąkliwość elementów murowych

Budownictwo PN-EN 772-21

Krótko: o co chodzi

Oznaczanie nasiąkliwości (absorpcji wody) cegieł i elementów silikatowych metodą zanurzeniową. Badanie wykonuje się według normy PN-EN 772-21:2011; Typowy zakres: 5–25% (cegły ceramiczne). Procedura obejmuje 6 kroków (łącznie około 2 dni 1 h 35 min–4 dni 1 h 35 min); stosuje się je m.in. do: Kontrola jakości cegieł ceramicznych (producent), Odbiór materiałów murowych na budowie, Kwalifikacja cegieł do elewacji (klasa F2 — mrozoodporność).

W skrócie

  • Norma: PN-EN 772-21:2011
  • Kategoria: Budownictwo
  • Kroków procedury: 6
  • Łączny czas etapów: 2 dni 1 h 35 min–4 dni 1 h 35 min
  • Temperatura suszenia: 105 ± 5°C
  • Czas zanurzenia: 24 ± 0,5 h
  • Temperatura wody: 20 ± 5°C

Przegląd

Nasiąkliwość jest miarą zdolności materiału budowlanego do absorbowania wody i wyraża się jako procentowy stosunek masy wody wchłoniętej do masy próbki suchej. Jest jednym z podstawowych parametrów oceny jakości i trwałości elementów murowych (cegieł, bloków silikatowych).

Wysoka nasiąkliwość obniża mrozoodporność (woda w porach zamarzając zwiększa objętość o ~9%, powodując destrukcję materiału), pogarsza izolacyjność cieplną i zwiększa ryzyko wykwitów solnych. Dla cegieł elewacyjnych nasiąkliwość nie powinna przekraczać 16% (klasa F2 — pełna mrozoodporność).

Badanie polega na suszeniu próbek w 105°C do stałej masy, zanurzeniu w wodzie na 24 h i ponownym ważeniu. Różnica mas wyrażona procentowo daje nasiąkliwość.

Zasada metody

Próbki (całe cegły lub ich połówki) suszy się w suszarce w temperaturze 105±5°C do osiągnięcia stałej masy (ms) — różnica między dwoma kolejnymi ważeniami co 24 h nie większa niż 0,1% masy. Wysuszone próbki zanurza się w wodzie o temperaturze 20±5°C na 24±0,5 h. Po wyjęciu z wody usuwa się nadmiar wilgoci (szmatka) i waży (mw).

Nasiąkliwość W = (mw - ms) / ms × 100 [%]

Zastosowania

Kluczowe parametry

ParametrWartość
Temperatura suszenia105 ± 5°C
Czas zanurzenia24 ± 0,5 h
Temperatura wody20 ± 5°C
Limit dla elewacji (F2)≤16%
Typowy zakres5–25% (cegły ceramiczne)
Liczba próbekMin. 6 elementów z partii

Norma

Numer normy
PN-EN 772-21:2011
Tytuł (PL)
Metody badań elementów murowych — Część 21: Określanie absorpcji wody ceramicznych i silikatowych elementów murowych przez zanurzenie w zimnej wodzie
Title (EN)
Methods of test for masonry units — Part 21: Determination of water absorption of clay and calcium silicate masonry units by cold water absorption

Procedura krok po kroku

  1. Przygotowanie próbek

    Wybierz min. 6 cegieł losowo z partii. Oczyść z luźnych cząstek. Oznacz każdą próbkę.

    ⏱ Czas: 15 min

  2. Suszenie

    Umieść w suszarce 105±5°C. Susz min. 24 h. Waż co 24 h do osiągnięcia stałej masy (różnica <0,1%).

    ⏱ Czas: 24–72 h • 🌡 Temperatura: 105°C

  3. Ważenie suche (ms)

    Schłódź w pomieszczeniu laboratorium. Zważ każdą próbkę z dokładnością 0,1 g. Zanotuj ms.

    ⏱ Czas: 1 h

  4. Zanurzenie

    Zanurz próbki w wodzie 20±5°C tak, aby woda pokrywała je min. 25 mm. Utrzymuj 24±0,5 h.

    ⏱ Czas: 24 h • 🌡 Temperatura: 20°C

  5. Ważenie mokre (mw)

    Wyjmij z wody. Usuń nadmiar wody wilgotną szmatką. Zważ natychmiast (max 1 min od wyjęcia).

    ⏱ Czas: 10 min

  6. Obliczenia

    W = (mw - ms) / ms × 100%. Oblicz dla każdej próbki i średnią z serii. Zaokrąglij do 0,1%.

    ⏱ Czas: 10 min

Wymagany sprzęt i aparatura

SprzętPrzykładOrientacyjna cena
Suszarka laboratoryjnaBinder FD 115, POL-EKO SLW 115, Memmert UF1105 000–15 000 PLN
Waga laboratoryjnaRadwag WLC 30, zakres 30 kg, dokładność 0,1 g3 000–6 000 PLN
Basen do zanurzaniaPE lub stalowy, z kratką podtrzymującą500–2 000 PLN
Szmatka wilgotnaDo usuwania nadmiaru wody z powierzchni—

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

OdczynnikCASSzczegóły
Woda wodociągowa—Temperatura 20±5°C, do zanurzania próbek

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

Najczęstsze pytania

Jaka norma opisuje to badanie?

Badanie wykonuje się według normy PN-EN 772-21:2011 — „Metody badań elementów murowych — Część 21: Określanie absorpcji wody ceramicznych i silikatowych elementów murowych przez zanurzenie w zimnej wodzie”. Tytuł angielski: „Methods of test for masonry units — Part 21: Determination of water absorption of clay and calcium silicate masonry units by cold water absorption”.

Na czym polega ta metoda?

Próbki (całe cegły lub ich połówki) suszy się w suszarce w temperaturze 105±5°C do osiągnięcia stałej masy (ms) — różnica między dwoma kolejnymi ważeniami co 24 h nie większa niż 0,1% masy. Wysuszone próbki zanurza się w wodzie o temperaturze 20±5°C na 24±0,5 h.

Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?

Temperatura suszenia: 105 ± 5°C; Czas zanurzenia: 24 ± 0,5 h; Temperatura wody: 20 ± 5°C; Limit dla elewacji (F2): ≤16%.

Ile trwa wykonanie badania?

Suma czasów podanych przy poszczególnych etapach to około 2 dni 1 h 35 min–4 dni 1 h 35 min. Procedura obejmuje 6 kroków.

Jaki sprzęt jest potrzebny?

Suszarka laboratoryjna, Waga laboratoryjna, Basen do zanurzania, Szmatka wilgotna. Orientacyjny koszt podstawowej aparatury (Suszarka laboratoryjna): 5 000–15 000 PLN.

Gdzie stosuje się to badanie?

Kontrola jakości cegieł ceramicznych (producent); Odbiór materiałów murowych na budowie; Kwalifikacja cegieł do elewacji (klasa F2 — mrozoodporność); Badanie bloków silikatowych i wapienno-piaskowych; Ocena trwałości historycznych materiałów ceramicznych (konserwacja); Certyfikacja elementów murowych (oznakowanie CE).

Jakie środki ostrożności obowiązują?

Suszarka 105°C — ryzyko poparzenia, rękawice termoizolacyjne; Ciężar próbek (cegły ~3 kg) — uważać na stopy; Krawędzie cegieł — ostre, rękawice robocze.

Które laboratorium wykona to badanie?

Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-EN 772-21.

🔍 Znajdź laboratorium wykonujące to badanie