Zarejestruj się
LabCoda / Baza Wiedzy / Wodoszczelność betonu

💧 Wodoszczelność betonu

Budownictwo PN-EN 12390-8

Krótko: o co chodzi

Badanie głębokości wnikania wody pod ciśnieniem w beton stwardniały. Kluczowy parametr trwałości konstrukcji betonowych eksponowanych na działanie wody. Badanie wykonuje się według normy PN-EN 12390-8:2019; Ciśnienie wody: (500 ± 50) kPa (0,5 MPa). Procedura obejmuje 9 kroków (łącznie około 3 dni 1 h 40 min); stosuje się je m.in. do: Kontrola jakości betonu towarowego na budowie (klasy XD, XS, XA), Badania betonów do konstrukcji hydrotechnicznych (zapory, śluzy, zbiorniki), Ocena trwałości betonów fundamentowych w agresywnych gruntach.

W skrócie

  • Norma: PN-EN 12390-8:2019
  • Kategoria: Budownictwo
  • Kroków procedury: 9
  • Łączny czas etapów: 3 dni 1 h 40 min
  • Ciśnienie wody: (500 ± 50) kPa (0,5 MPa)
  • Czas badania: (72 ± 2) h (3 doby)
  • Min. wymiar próbki: ≥150 mm (bok lub średnica)

Przegląd

Wodoszczelność betonu jest jednym z najważniejszych parametrów trwałościowych konstrukcji żelbetowych eksponowanych na działanie wody — fundamentów, zbiorników, tuneli, mostów i konstrukcji hydrotechnicznych. Norma PN-EN 12390-8 opisuje standardową metodę oceny głębokości penetracji wody pod ciśnieniem, która jest wskaźnikiem szczelności struktury porowej betonu.

Głębokość wnikania wody zależy od stosunku w/c (woda/cement), rodzaju cementu, obecności dodatków (popiół lotny, krzemionka), stopnia zagęszczenia, pielęgnacji i wieku betonu. Norma PN-EN 206 definiuje klasy ekspozycji (XC, XD, XS, XF, XA), z których wiele wymaga badania wodoszczelności jako kryterium akceptacji betonu.

W polskiej praktyce budowlanej stosuje się klasyfikację stopni wodoszczelności W2, W4, W6, W8, W10, W12 (wg dawnej PN-88/B-06250), odpowiadających maksymalnemu ciśnieniu wody, przy którym nie obserwuje się przesączania. Norma europejska PN-EN 12390-8 posługuje się natomiast głębokością penetracji w mm przy stałym ciśnieniu 500 kPa przez 72 h.

Badanie wykonywane jest w laboratoriach betoniarni, na budowach (akceptacja betonu towarowego) oraz w laboratoriach badawczych. Jest obligatoryjne dla betonów klasy ekspozycji XD, XS i XA wg PN-EN 206.

Zasada metody

Próbkę betonu (sześcian, walec lub prostopadłościan o boku/średnicy ≥150 mm) umieszcza się w urządzeniu ciśnieniowym tak, aby woda pod ciśnieniem (500±50) kPa działała na wybraną powierzchnię (zwykle powierzchnię formowaną) przez (72±2) h. Po zakończeniu testu próbkę rozbija się (rozłupuje) prostopadle do powierzchni, na którą działała woda. Na przełomie widoczna jest ciemna strefa nasycona wodą — mierzy się maksymalną głębokość penetracji wody w mm. Im mniejsza głębokość, tym bardziej wodoszczelny beton.

Zastosowania

Kluczowe parametry

ParametrWartość
Ciśnienie wody(500 ± 50) kPa (0,5 MPa)
Czas badania(72 ± 2) h (3 doby)
Min. wymiar próbki≥150 mm (bok lub średnica)
Wiek próbki≥28 dni
WynikMaksymalna głębokość penetracji [mm]
Kryterium (typowe)<50 mm — beton wodoszczelny; <20 mm — wysoka wodoszczelność

Norma

Numer normy
PN-EN 12390-8:2019
Tytuł (PL)
Badania betonu — Część 8: Głębokość penetracji wody pod ciśnieniem
Title (EN)
Testing hardened concrete — Part 8: Depth of penetration of water under pressure

Procedura krok po kroku

  1. Przygotowanie próbek

    Próbki sześcienne 150×150×150 mm lub walce ∅150 mm po min. 28 dniach dojrzewania. Oznacz powierzchnię badaną (formowaną).

    ⏱ Czas: 10 min

  2. Osuszenie powierzchni

    Powierzchnię testową osuusz na powietrzu. Boczne powierzchnie opcjonalnie uszczelnij (parafina, silikon) — zapobieganie wyciekowi bocznemu.

    ⏱ Czas: 30 min

  3. Montaż próbki w aparacie

    Umieść próbkę w uchwycie ciśnieniowym. Dokręć kołnierze dociskowe z uszczelkami gumowymi. Sprawdź szczelność połączenia.

    ⏱ Czas: 15 min

  4. Podanie ciśnienia wody

    Włącz zasilanie wodą. Ustaw ciśnienie (500±50) kPa. Sprawdź stabilność ciśnienia w pierwszych 30 minutach.

    ⏱ Czas: 15 min

  5. Utrzymanie ciśnienia

    Utrzymuj ciśnienie 500 kPa przez 72±2 h. Kontroluj ciśnienie co najmniej 2× dziennie. Koryguj ewentualne odchylenia.

    ⏱ Czas: 72 h

  6. Demontaż próbki

    Po 72 h zwolnij ciśnienie. Wyjmij próbkę z aparatu. Osuusz powierzchnię zewnętrzną.

    ⏱ Czas: 10 min

  7. Rozłupanie próbki

    Rozłup próbkę prostopadle do powierzchni, na którą działała woda (prasa do rozłupywania lub klin). Przełom natychmiast obejrzyj.

    ⏱ Czas: 5 min

  8. Pomiar głębokości penetracji

    Na przełomie zaznacz granicę ciemnej strefy (nasycona wodą). Zmierz maksymalną głębokość penetracji suwmiarką z dokładnością do 1 mm.

    ⏱ Czas: 5 min

  9. Dokumentacja wyników

    Zanotuj: maksymalną głębokość [mm], opis frontu penetracji, zdjęcie przełomu. Porównaj z wymaganiami projektowymi.

    ⏱ Czas: 10 min

Wymagany sprzęt i aparatura

SprzętPrzykładOrientacyjna cena
Urządzenie do badania wodoszczelności betonuMultiserw-Morek, Controls 55-C0225, Matest C39025 000–80 000 PLN
Sprężarka powietrza / pompa ciśnieniowaSprężarka tłokowa 10 bar, regulator ciśnienia3 000–10 000 PLN
Prasa do rozłupywania próbekControls 50-C0220, Matest C070, Multiserw-Morek20 000–60 000 PLN
Suwmiarka / linijka stalowaMitutoyo 500-196, dokładność 0,1 mm200–800 PLN
Uszczelki gumowe / kołnierze dociskoweZestawy do uszczelnienia próbek w aparacie ciśnieniowym500–2 000 PLN/zestaw

Odczynniki, podłoża i materiały eksploatacyjne

OdczynnikCASSzczegóły
Woda wodociągowa (medium badawcze)7732-18-5Woda pitna, temperatura 20±5°C, podawana pod ciśnieniem na próbkę
Materiał uszczelniający—Silikon, wosk parafinowy lub żywica epoksydowa do uszczelnienia bocznych powierzchni próbki (opcjonalnie)

Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)

Najczęstsze pytania

Jaka norma opisuje to badanie?

Badanie wykonuje się według normy PN-EN 12390-8:2019 — „Badania betonu — Część 8: Głębokość penetracji wody pod ciśnieniem”. Tytuł angielski: „Testing hardened concrete — Part 8: Depth of penetration of water under pressure”.

Na czym polega ta metoda?

Próbkę betonu (sześcian, walec lub prostopadłościan o boku/średnicy ≥150 mm) umieszcza się w urządzeniu ciśnieniowym tak, aby woda pod ciśnieniem (500±50) kPa działała na wybraną powierzchnię (zwykle powierzchnię formowaną) przez (72±2) h. Po zakończeniu testu próbkę rozbija się (rozłupuje) prostopadle do powierzchni, na którą działała woda.

Jaki jest zakres pomiarowy i dokładność?

Ciśnienie wody: (500 ± 50) kPa (0,5 MPa); Czas badania: (72 ± 2) h (3 doby); Min. wymiar próbki: ≥150 mm (bok lub średnica); Wiek próbki: ≥28 dni.

Ile trwa wykonanie badania?

Suma czasów podanych przy poszczególnych etapach to około 3 dni 1 h 40 min. Procedura obejmuje 9 kroków.

Jaki sprzęt jest potrzebny?

Urządzenie do badania wodoszczelności betonu, Sprężarka powietrza / pompa ciśnieniowa, Prasa do rozłupywania próbek, Suwmiarka / linijka stalowa, Uszczelki gumowe / kołnierze dociskowe. Orientacyjny koszt podstawowej aparatury (Urządzenie do badania wodoszczelności betonu): 25 000–80 000 PLN.

Gdzie stosuje się to badanie?

Kontrola jakości betonu towarowego na budowie (klasy XD, XS, XA); Badania betonów do konstrukcji hydrotechnicznych (zapory, śluzy, zbiorniki); Ocena trwałości betonów fundamentowych w agresywnych gruntach; Projektowanie składu betonu wodoszczelnego (dobór w/c, dodatków); Kontrola jakości prefabrykatów betonowych (rury, studzienki); Badania porównawcze wpływu domieszek uszczelniających; Ekspertyzy budowlane — ocena stanu istniejących konstrukcji.

Jakie środki ostrożności obowiązują?

Ciśnienie wody 500 kPa — ryzyko gwałtownego wycieku! Okulary ochronne obowiązkowe; Prasa do rozłupywania — niebezpieczeństwo zgniecenia, osłona ochronna i szkolenie operatora; Ciężkie próbki betonowe (>8 kg) — ergonomia podnoszenia, rękawice robocze; Mokra posadzka w laboratorium — obuwie antypoślizgowe.

Które laboratorium wykona to badanie?

Badanie wykonują laboratoria akredytowane według ISO/IEC 17025. Na LabCoda wyszukasz je po numerze normy PN-EN 12390-8.

🔍 Znajdź laboratorium wykonujące to badanie